Ένα μικρό αντίο στον Shane MacGowan

Λίγο πριν εκπνεύσει ο Νοέμβριος του 2023, ο Shane MacGowan των The Pogues μας άφησε. Η είδηση του θανάτου του, αν και λυπηρή, δεν προκάλεσε σοκ, δεδομένης της σοβαρής κατάστασης της υγείας του τα τελευταία χρόνια. Δυστυχώς, η συγκυρία αυτή σηματοδοτεί την απώλεια δύο εμβληματικών φωνών για τους Ιρλανδούς σε διάστημα λίγων μηνών, μετά τον θάνατο της Sinead O’Connor. Για τον Shane και τους The Pogues υπάρχουν πολλές πληροφορίες, ωστόσο, ως μόνιμος κάτοικος Ιρλανδίας και επίσημος ανταποκριτής του rocking.gr, αισθάνομαι την ανάγκη να αποχαιρετίσω τον Shane με έναν διαφορετικό, πιο προσωπικό τρόπο, γεμάτο με βιώματα.

Ως άλλος Ισμαήλ, λίγα χρόνια πριν, με ελάχιστους πόρους και χωρίς ισχυρούς δεσμούς στην Ελλάδα, η μοίρα με οδήγησε στην πανέμορφη Ιρλανδία. Με ενδιαφέρον, ήθελα να διαπιστώσω πώς οι Ιρλανδοί τιμούν τους μουσικούς τους ήρωες. Είχα την αίσθηση ότι όλοι θα λάτρευαν τους U2, αφού είναι παγκόσμιοι αστέρες, ενώ θα εκτιμούσαν τους Rory Gallagher και Phil Lynott. Ωστόσο, διαψεύστηκα: οι The Pogues είναι οι απόλυτοι θεοί της ροκ μουσικής στην Ιρλανδία και οι U2 φαίνεται να παραμένουν στο περιθώριο.

Έχω ακούσει ότι το “Συννεφιασμένη Κυριακή” κατέχει μια θέση αντίστοιχη με αυτή του εθνικού ύμνου για τους Έλληνες. Σε μια παρόμοια κατάσταση, συνειδητοποίησα ότι στην Ιρλανδία, αντίστοιχη σημασία έχει το “Dirty Old Town”. Όχι η ήσυχη εκδοχή του Ewan McColl, ούτε η θαυμάσια διασκευή των The Dubliners, αλλά η τραχιά εκδοχή που ακούγεται καθημερινά στις pub, με τη φωνή του Shane MacGowan να καλεί τον κόσμο να κατανοήσει το πνεύμα της Ιρλανδικής ζωής.

Η σχέση με τους «ποιητές του περιθωρίου», όπως ο Bukowski και ο Lemmy, είναι ιδιαίτερη. Αυτοί οι καλλιτέχνες μοιάζουν με εμάς. Μας γοητεύουν οι μεγαλύτεροι από τη ζωή, αλλά αυτό που μας αγγίζει περισσότερο είναι όταν κάποιος στην ίδια διάσταση με εμάς καταφέρνει να εκφραστεί. Ο Shane MacGowan ήταν πρώτα και κύρια ένας μετανάστης, που υπήρξε θύμα ρατσισμού και προκαταλήψεων, και αυτός είναι και ο λόγος που οι The Pogues είναι τόσο αγαπητοί: είναι οι φτωχοί εκπρόσωποι που ανύψωσαν την ιρλανδική κουλτούρα σε ένα εχθρικό περιβάλλον.

Η σύγκριση του Shane με τον Bono δεν υφίσταται, καθώς οι Ιρλανδοί απορρίπτουν τις διδακτικές νοοτροπίες και τις βαριές προσεγγίσεις. Η ιρλανδική pub είναι το κέντρο της κοινωνικής ζωής, ένας χώρος όπου οι άνθρωποι συγκεντρώνονται, τραγουδούν και συζητούν. Οι The Pogues πάντα έπαιξαν με τον τρόπο που θα έπαιζαν στην pub και ο Shane MacGowan μετέφερε τις ιστορίες του – για την πόση, τον έρωτα, τη μετανάστευση και τον πόλεμο – με μια αίσθηση κοινωνικής ευθύνης, καθιστώντας τους τους εκπρόσωπους της ιρλανδικής ψυχής.

Το κομμάτι που πραγματικά ενώνει τους Ιρλανδούς δεν είναι το “Sunday Bloody Sunday”, αλλά το “Streams Of Whiskey”. Αυτό το κομμάτι δεν περιγράφει απλώς την τρέλα και τη μέθη, αλλά αποτυπώνει την επιθυμία των ανθρώπων να παρηγορηθούν και να ξεχάσουν τις δυσκολίες τους. Ο Shane MacGowan με βοήθησε να κατανοήσω την πραγματικότητα της μετανάστευσης και την αλληλεγγύη που αποπνέει η ιρλανδική κοινωνία. Όλοι μας, ντόπιοι και μετανάστες, διαθέτουμε λίγη από τη δική του ψυχή μέσα μας.

Ως ξένος σε αυτή τη γη, θέλω να αποχαιρετήσω τον Shane MacGowan και να τον ευχαριστήσω. Είμαι βέβαιος ότι ο ίδιος θα απέρριπτε τους μεγάλους αποχαιρετισμούς. Ένα απλό Sláinte αρκεί. Ας είναι αυτή η ευκαιρία να ξανακούσουμε τα άλμπουμ των The Pogues, που παραμένουν κλασικά κομμάτια της pop κουλτούρας. Ας αγνοήσουμε τα δεινά γύρω μας και ας θυμόμαστε ότι όλοι είμαστε ταξιδιώτες της τύχης, που απλά αναζητούν λίγη χαρά. Ας κάνουμε την απώλεια του Shane MacGowan αφορμή για να απολαύσουμε τις μουσικές του δημιουργίες: το “I’m A Man You Don’t Meet Everyday“, το “Thousands Are Sailing”, το αγαπημένο μου “A Pair Of Brown Eyes”, και το “Fairytale Of New York”, το λογιζόμενο καλύτερο χριστουγεννιάτικο κομμάτι όλων των εποχών. Ας είμαστε αθάνατοι, τουλάχιστον μέσα στη φτώχεια μας, και ας αδιαφορήσουμε για τους εχθρούς μας.

ΥΓ: Αυτό το κείμενο δεν θα είχε γραφτεί χωρίς την παρότρυνση του Αποστόλη, sláinte και σ’ εσένα!