Το Εθνογραφικό Εργαστήριο: Διεθνές Συνέδριο στην Αθήνα

Το Εθνογραφικό Εργαστήριο διοργανώνεται σε συνεργασία με τη Γαλλική Σχολή Αθηνών, το Μουσείο Μπενάκη και το Κέντρο Έρευνας και Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Princeton. Το συνέδριο επικεντρώνεται στη πολυδιάστατη σχέση ανάμεσα στην αρχαιολογία, την εθνολογία και την καλλιτεχνική δημιουργία, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί στο Παρίσι κατά την περίοδο του μεσοπολέμου, και εξετάζει το κρίσιμο ζήτημα της σημασίας του καλλιτεχνικού αντικειμένου.

Μία από τις κύριες πτυχές του συνεδρίου είναι ο αντίκτυπος που είχαν πρωτοποριακά περιοδικά της εποχής, όπως τα Cahiers d’art (1926–1965), Minotaure (1933–1939) και Documents (1929–1930). Αυτά τα έντυπα προσέφεραν μια νέα και διευρυμένη προοπτική για την κατανόηση αντικειμένων τέχνης, φέρνοντας σε διάλογο έργα της αρχαιότητας, της σύγχρονης τέχνης και μη ευρωπαϊκών πολιτισμών μέσω φωτογραφικών αναπαραγωγών και αρθρογραφίας.

Στους συνεργάτες αυτών των περιοδικών εντάσσονται εμβληματικές προσωπικότητες της τέχνης και της διανόησης, όπως ο Πάμπλο Πικάσο, ο Ζορζ Ανρί Ριβιέρ, η Τερέζ Ριβιέρ, ο Αντρέ Μπρετόν, ο Μισέλ Λεϊρίς, ο Σαρλ Ρατόν, ο Ζαν Μιρό, ο Μπρασαΐ, η Κλοντ Καχούν και ο Ζορζ Μπατάιγ. Αυτοί οι δημιουργοί και διανοούμενοι εξέφρασαν μια ριζοσπαστική περιέργεια για την τέχνη του παρελθόντος, τη λαϊκή τέχνη και τα τεχνουργήματα της καθημερινής ζωής, προτείνοντας μια μη γραμμική προσέγγιση που αμφισβήτησε τις παραδοσιακές ιεραρχίες στην ιστορία της τέχνης.

Το συνέδριο είναι άμεσα συνδεδεμένο με την έκθεση που θα λάβει χώρα στο Musée du quai Branly–Jacques Chirac στο Παρίσι, από τις 11 Φεβρουαρίου έως τις 22 Ιουνίου 2025. Η έκθεση εστιάζει στη μεσοπολεμική περίοδο, όταν οι καλλιτέχνες, και συγκεκριμένα οι σουρεαλιστές, επανεφηύραν την έννοια του αντικειμένου. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η άφιξη αντικειμένων τέχνης από την Αμερική, την Αφρική, την Ωκεανία και την Ασία συνοδεύτηκε από την αμφισβήτηση της κλασικής ελληνικής τέχνης, αναδεικνύοντας μια νέα προοπτική για το «ελληνικό» που συνδέεται με την εθνογραφία.

Ο επαναστατικός αυτός διάλογος που αναπτύχθηκε στην καλλιτεχνική πρωτοπορία ενσωμάτωσε στοιχεία από την προκλασική Ελλάδα, επανακαθορίζοντας την ιδέα του χώρου και του χρόνου στην τέχνη. Το συνέδριο στοχεύει να φωτίσει αυτήν τη σημαντική καμπή στη σχέση μεταξύ πολιτισμού και τέχνης, συγκεντρώνοντας τις επιστήμες της αρχαιολογίας, της εθνολογίας και της σύγχρονης τέχνης.

Περισσότεροι από δώδεκα ερευνητές, αρχαιολόγοι, ανθρωπολόγοι και ιστορικοί τέχνης από διάφορες χώρες θα συμμετάσχουν σε τέσσερις θεματικούς «αστερισμούς», οι οποίοι θα αντικατοπτρίζουν τη δομή της έκθεσης. Το συνέδριο θα διεξαχθεί σε τρεις γλώσσες: ελληνικά, γαλλικά και αγγλικά.

Λεπτομέρειες Διεξαγωγής του Συνεδρίου

Το συνέδριο θα λάβει χώρα σε τρεις διαφορετικούς χώρους:

• Πέμπτη 22 Μαΐου, Γαλλική Σχολή Αθηνών (Διδότου 6, Αθήνα)
• Παρασκευή 23 Μαΐου, Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138, Αθήνα)
• Σάββατο 24 Μαΐου, Princeton Athens Center for Research and Hellenic Studies (Τιμάρχου 3, Αθήνα)

Οργανωτική Επιτροπή

Η διοργάνωση του συνεδρίου υποστηρίζεται από μία διακεκριμένη οργανωτική επιτροπή:

• Alexandre Farnoux, Καθηγητής Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Ελληνικής Τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης / Γαλλική Σχολή Αθηνών.
• Πολύνα Κοσμαδάκη, Επιμελήτρια Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα.
• Philippe Peltier, Γενικός Επιμελητής Πολιτιστικής Κληρονομιάς, πρώην επικεφαλής της Μονάδας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ωκεανίας-Ινδίας στο μουσείο Quai Branly– Jacques Chirac.
• Effie Rentzou, Καθηγήτρια γαλλικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Princeton.

Το πρόγραμμα του συνεδρίου είναι διαθέσιμο για επιπλέον πληροφορίες.