Ο Κατσούρμπος του Γεώργιου Χορτάτση: Αναβίωση της Κρητικής Κωμωδίας στο Φεστιβάλ Αθηνών
Written by Oμάδα Σύνταξης Κ on 23/06/2025
Η Παράσταση του «Κατσούρμπου» του Γεώργιου Χορτάτση
Το Έργο
Ο «Κατσούρμπον», ένα από τα πιο εμβληματικά έργα του Κρητικού δραματολογίου, έχει γραφτεί από τον Γεώργιο Χορτάτση στα τέλη του 16ου αιώνα. Το κείμενο αναζητά τις ρίζες του τόσο στη σύγχρονη για την εποχή του ευρωπαϊκή δραματουργία όσο και στους προγενέστερους συγγραφείς, όπως οι Τερέντιος και Πλάυτος. Ο Χορτάτσης, σύγχρονος του Σαίξπηρ και του Θερβάντες, είχε βαθιά γνώση της ιταλικής θεατρικής παράδοσης, ενσωματώνοντας στοιχεία τόσο από την πρώιμη commedia erudita όσο και από την πιο λαϊκή commedia dell’ arte.
Με έργα όπως η «Ερωφίλη» και η «Πανώρια», ο Χορτάτσης σύστησε στο κρητικό κοινό διάφορα θεατρικά είδη, συμπεριλαμβανομένων της τραγωδίας και της κωμωδίας, οπότε η παράσταση του Κατσούρμπου προσφέρει μια μοναδική ματιά σε ένα ερωτευμένο ζευγάρι, τον Νικολό και την Κασσάντρα. Η ιστορία τους, γεμάτη εμπόδια και παρεξηγήσεις, αναδεικνύει το πνεύμα της ιταλικής Αναγέννησης, ερμηνεύοντας τελικά την αγάπη τους μέσα από μια σειρά κωμικών γεγονότων και ανατροπών.
Η Παράσταση
Δυστυχώς, τα πρώιμα έργα της νεοελληνικής δραματουργίας, όπως ο Κατσούρμπος, σπάνια ανεβαίνουν στη σκηνή τα τελευταία χρόνια. Αυτό προκαλείται από διάφορους λόγους, κυρίως λόγω της δυσκολίας που παρουσιάζουν οι πολυπληθείς σκηνές και η διάλεκτος. Ωστόσο, αξίζουν συγχαρητήρια στον σκηνοθέτη, που τόλμησε να επιλέξει ένα έργο του 16ου αιώνα, εκφράζοντας έτσι τη σύνδεση με το γλωσσικό μας παρελθόν.
Ο Γεώργιος Περλέγκας καθοδήγησε τους ηθοποιούς σε μια εξαιρετική ερμηνεία, αναβιώνοντας την κρητική διάλεκτο της εποχής και φέρνοντας στο προσκήνιο τη θεατρικότητα της ελληνικής Αναγέννησης. Οι συνήθειες και η καθημερινή ζωή του 16ου αιώνα αναβίωσαν στη σκηνή, δημιουργώντας μια μοναδική ατμόσφαιρα για το κοινό του 21ου αιώνα. Ο σκηνοθέτης μετέφερε το έργο στο σήμερα, ενσωματώνοντας τα δραματουργικά στοιχεία που επηρεάζουν τη γραφή του Χορτάτση.
Υπήρξε επιτυχής η διατήρηση των σκατολογικών στοιχείων, που αναδεικνύουν την αριστοφανική παράδοση του νεοελληνικού θεάτρου. Μαζί με τη χρήση χορευτών, όπως οι Αναστάσης Καραχανίδης, Αντιγόνη Λινάρδου, Παναγιώτης Σολδάτος, Λία Χαμηλοθώρη, Ευαγγελία Μόσιου, καταδείχθηκε η επιρροή της ιταλικής commedia dell’ arte στη δραματουργία του Χορτάτση. Ο κ. Περλέγκας, με άμεσες ερμηνείες και κωμικές τελευταίες δραματικές κορυφώσεις, έφερε επίσης μια σύγχρονη ματιά στο έργο, χωρίς να θυσιάσει την ιστορική του αυθεντικότητα.
Οι Ηθοποιοί
Ολόκληρος ο θίασος ανέδειξε την κρητική διάλεκτο του 15ου αιώνα, προσθέτοντας θεατρικότητα και πνεύμα στην κωμωδία του Χορτάτση. Ο τρόπος εκφοράς του λόγου τους θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως διδασκαλία για σπουδαστές και επαγγελματίες του θεάτρου. Όλοι οι ηθοποιοί, συμπεριλαμβανομένων των Ανθή Ευστρατιάδου, Κατερίνα Λυπηρίδου, Χρήστος Σαπουντζής, Γιάννος Περλέγκας, Χριστίνα Σουγιουλτζή και Μιχάλης Τιτόπουλος, έφεραν έναν εντυπωσιακό συνδυασμό σκηνικής παρουσίας και απαιτητικής κινησιολογίας.
Συντελεστές
Η κινησιολογία της παράστασης, υπό την επιμέλεια της Χριστίνας Σουγιουλτζή, ενίσχυσε τη σκηνοθετική ιδέα και τη σύνδεση με την ιταλική παράδοση. Τα κοστούμια από τον Άγγελο Μέντη αποτύπωσαν το παιχνιδιάρικο πνεύμα του έργου, ενώ η φωτιστική προσέγγιση του Νίκου Βλασόπουλου δημιούργησε μια ατμόσφαιρα που ενίσχυε την κάθοδο των συναισθημάτων. Η μουσική, αμφότερα από τους Δημήτρη «Χαΐνη» Αποστολάκη και Κλέωνα Αντωνίου, συνόδευε και αναδείκνυε τη δράση, διαμορφώνοντας μια εκρηκτική εμπειρία για το θεατή.
Αξιολόγηση της Παράστασης
Η παράσταση του Κατσούρμπου απέδειξε πως τα κείμενα της εποχής δεν είναι μόνο μουσειακά, αλλά διατηρούν σημαντική κοινωνική αξία και σύγχρονες προεκτάσεις. Ο Γ. Περλέγκας αντεπεξήλθε με υψηλά στάνταρ σε αυτή την απαιτητική εργασία. Η προσέγγισή του ενστερνίζεται τη γοητεία των πρώιμων και ύστερων νεοελληνικών έργων, και ελπίζουμε ότι θα συναντήσει μιμητές που θα διευρύνουν τη σκηνική παραγωγή μας με φρέσκες και ενδιαφέρουσες προτάσεις.