Έκθεση “Circle to the All”: Η Συνεργασία των Matt Mullican και Sophie Tottie

Με αφορμή τις επανειλημμένες επισκέψεις της Sophie Tottie στην Ελλάδα από τη δεκαετία του 1980, η εικαστικός έχει προσκαλέσει τον Matt Mullican να συνεργαστούν για την παρούσα έκθεση. Οι δύο καλλιτέχνες προσεγγίζουν τα υλικά και τα μέσα που χρησιμοποιούν, καθώς και τους τρόπους εγκατάστασης των έργων τους, δημιουργώντας έναν ουσιαστικό διάλογο που προκαλεί έντονο ενδιαφέρον. Παράλληλα, μια σύνδεση με την Ελλάδα προκύπτει και στην ενασχόληση της Valerie Smith με τα ερασιτεχνικά αμερικανικά σχέδια του 19ου αιώνα, για τα οποία έχει συγγράψει ένα βιβλίο που αναμένεται να εκδοθεί το 2026.

Η έκθεση Circle to the All επικεντρώνεται στην εξέταση των μορφολογικών και εννοιολογικών συσχετισμών. Η χρήση άμεσων τεχνικών και η επαναλαμβανόμενη κυκλική φόρμα λειτουργούν ως συνδετικός κρίκος μεταξύ των Universals(s) της Tottie και των Κοσμολογιών του Mullican. Η έκθεση ασχολείται με τις υλικές και αφηρημένες διαστάσεις των έργων τέχνης, εξερευνώντας διαφορετικές περιοχές του κόσμου και τις εννοιολογικές τους επιρροές.

Η προσέγγιση των έργων της Tottie είναι μινιμαλιστική και εννοιολογική, ακολουθώντας συστηματικές, σχεδόν μηχανικές μεθόδους που εστιάζουν στη δημιουργία νοήματος. Στα έργα της, όπως τα Universals(s) (2017-σήμερα), The All (2016-σήμερα) και Sense (Universals(s)) (2020-σήμερα), αναδεικνύονται επαναλαμβανόμενα κυκλικά μοτίβα. Αυτά τα έργα αποτελούν οπτικοποιημένες αφηγήσεις που συνδυάζουν τη σύγχρονη εποχή με την ιστορία. Οι τίτλοι των έργων ενσαρκώνουν αφηγήσεις εμπνευσμένες από θεματικές όπως οι φιλοσοφικές σκέψεις του Jacob Böhme (1575-1624) και η χρήση της λέξης «universal» στη βιομηχανία καθαριστικών.

Ο Mullican, από την άλλη, χωρίζει το έργο του σε πέντε κόσμους. Ο πρώτος είναι ο υποκειμενικός κόσμος, ο οποίος είναι γεμάτος από νοήματα χωρίς μορφή. Ο δεύτερος είναι ο χώρος των σημείων, όπου τα σύμβολα αποκτούν κλειστούς νοηματικούς παραλληλισμούς. Στον τρίτο κόσμο εντάσσονται οι τέχνες και η μυθοπλασία, ενώ ο τέταρτος αφορά το φυσικό κόσμο, τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Ο πέμπτος κόσμος είναι ο υλικός, όπου δεν υπάρχει νόημα. Το μόνο κοινό σημείο και στους πέντε κόσμους είναι ο κύκλος, ο οποίος λειτουργεί ως σημείο αναφοράς του νοήματος.

Οι Mullican και Tottie συναντώνται στη χρήση μορφών και των ιστορικών τους σημασιών. Ο ιστορικός τέχνης Aby Warburg εισήγαγε μια μέθοδο μελέτης βασισμένη στην αναγνώριση παρόμοιων εικόνων από διαφορετικά μέρη του κόσμου. Όπως αναφέρει, «η σκέψη δεν αφορά τις υπάρχουσες μορφές, αλλά τη μεταμόρφωση τους». Αυτή η προσέγγιση εξηγεί πώς οι διαχωρισμοί είναι ικανοί να αναλύσουν και να ξαναδιαβάσουν την ιστορία της ανθρωπότητας.

Σύμφωνα με αυτήν την προσέγγιση, τα σχέδια σε γυαλόχαρτο που έχουν δημιουργηθεί από Αμερικανούς ερασιτέχνες απέκτησαν ενδιαφέρον λόγω της μονοχρωματικής τους τεχνικής, που συνδέθηκε με την «Ελληνιστική Ζωγραφική». Αυτή η σύνδεση, αν και όμορφη, συνιστά ένα είδος ψευδαίσθησης. Ωστόσο, τα δημοκρατικά ιδεώδη που σχετίζονται με την ελληνική αρχιτεκτονική και ιστορικές σκηνές, όπως ο Λόρδος Βύρων στην Ακρόπολη, προσδιόρισαν την επιρροή των νεαρών Αμερικανών καλλιτεχνών, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν γνωστά χαρακτικά για να επιτύχουν το εννοιολογικό τους όραμα.

Τα έργα του Mullican και της Tottie συνδέονται μέσω ελεύθερων συνειρμών και πηγών, δημιουργώντας ένα διευρυμένο όραμα που προσφέρει νέες σκοπιές και συνεχείς «μεταναστεύσεις» νοημάτων. Η ελευθερία της κίνησης ανάμεσα σε διαφορετικά πεδία και η αλληλεπίδραση με τις εικόνες του κόσμου συνιστούν την κόκκινη κλωστή που διατρέχει την έκθεση Circle to the All. Αυτή η έκθεση εξερευνά πώς η αλληλεπίδραση διαφορετικών και αντιφατικών πηγών προάγει νέα δεδομένα.

Κεντρική φωτογραφία θέματος: Matt Mullican, Άτιτλο, 2025, Γκουάς σε ξύλινο πάνελ, 10 x 8 ίντσες (25 x 20 εκ.) έκαστο