Μουσικοί Περίπατοι: Ο Μίκης Θεοδωράκης σε συνομιλία με τον δάσκαλό του Ολιβιέ Μεσσιάν στο Μουσείο Μπενάκη

Το Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού φιλοξενεί μουσικούς της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, οι οποίοι θα ερμηνεύσουν έργα του Μίκη Θεοδωράκη για έγχορδα και πιάνο, σε διάλογο με μέρη από το εμβληματικό Κουαρτέτο για το τέλος του χρόνου του Ολιβιέ Μεσσιάν, δασκάλου του Έλληνα συνθέτη στο Παρίσι. Μία ώρα πριν από την έναρξη της συναυλίας πραγματοποιείται ξενάγηση στο Μουσείο από τον Τάσο Σακελλαρόπουλο, υπεύθυνο Ιστορικών αρχείων του Μουσείου Μπενάκη, ή από τη Μαρία Δημητριάδη, επιμελήτρια Ιστορικών Αρχείων.

Το πρόγραμμα με μια ματιά:

• ΟΛΙΒΙΕ ΜΕΣΣΙΑΝ (1908-1992)
  Louange à l’ Éternité de Jésus για βιολοντσέλο και πιάνο (από το Κουαρτέτο για το τέλος του χρόνου)
• ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ (1925-2021)
  Τρία Κομμάτια για τον Δεκέμβρη για βιολί και πιάνο
  Ελεγείο για βιολοντσέλο και πιάνο
  Τρίο για βιολί, βιολοντσέλο και πιάνο
• ΟΛΙΒΙΕ ΜΕΣΣΙΑΝ (1908-1992)
  Louange à l’Immortalité de Jésus για βιολί και πιάνο (από το Κουαρτέτο για το τέλος του χρόνου)

Συμμετέχουν οι μουσικοί:

• Απόλλων Γραμματικόπουλος, βιολί
• Ήβη Παπαθανασίου, βιολοντσέλο
• Κώστας Χάρδας, πιάνο

Σημείωμα των συντελεστών:

Πριν αφήσει ανεξίτηλα το στίγμα του με οράματα όπως το λαϊκό ορατόριο και το τραγούδι-ποταμός, και πριν την έξοδό του για σπουδές στο Παρίσι, ο Θεοδωράκης χρησιμοποιεί τα έργα μουσικής δωματίου των χρόνων 1945-49 σαν ένα είδος μουσικού ημερολογίου της έντονης ζωής του. Σε έργα όπως τα Τέσσερα Κομμάτια του Δεκέμβρη για βιολί και πιάνο, το Ελεγείο για τσέλο και πιάνο και το Τρίο για βιολί, τσέλο και πιάνο, ξεδιπλώνεται μία χειμαρρώδης και πολυσυλλεκτική μουσική γλώσσα η οποία προσδοκά να εκφράσει τις ιδεολογικές αλλά και πνευματικές και μεταφυσικές ανησυχίες του νεαρού συνθέτη (εξάλλου ιδεολογία και πνευματικότητα αποτέλεσαν τους βασικούς πυλώνες και σε όλη την υπόλοιπη δημιουργική του πορεία). Τα τρία αυτά, σπάνια εκτελούμενα, έργα στην παρούσα συναυλία συνδιαλέγονται με δύο εξόχως πνευματικά μέρη από το Κουαρτέτο για το τέλος του χρόνου του Oliver Messiaen. Πρόκειται για έναν όχι ιστορικό, αλλά ουσιαστικό διάλογο της μουσικής δύο ανθρώπων που διάδρασαν και στην πραγματικότητα, καθώς ο Messiaen υπήρξε ο δάσκαλος του Θεοδωράκη στο Παρίσι την δεκαετία του 1950. Ο ήχος της σημερινής συναυλίας αναβιώνει τις παράλληλες πνευματικές και ιδεολογικές ανησυχίες δύο εξαιρετικών και ευφάνταστων δημιουργών κατά τη διάρκεια της πολύπαθης δεκαετίας του 1940. Η βύθιση στο εγώ, το εμείς και το επέκεινα αποτυπώνεται με ιδιαίτερες ηχητικές αποχρώσεις.

-Κώστας Χάρδας, Μουσικολόγος-Πιανίστας