Σύγχρονη τέχνη και παράδοση: Η συνομιλία με το σκιαθίτικο κιλίμι

Η Ιερά Μονή Ευαγγελιστρίας στη Σκιάθο θα φιλοξενήσει την αφιερωματική ομαδική έκθεση με τίτλο «κούφια μήλα και καγκιόλια, σκαντζόχεροι και ψάρες: μια συνομιλία με το σκιαθίτικο κιλίμι» από το Σάββατο 12 Ιουλίου 2025. Στην έκθεση αυτή συμμετέχουν σαράντα καταξιωμένοι σύγχρονοι εικαστικοί καλλιτέχνες, επιμελημένη από την αρχαιολόγο και ιστορικό της τέχνης Ίριδα Κρητικού. Η διοργάνωση γίνεται από τον Δήμο Σκιάθου και στόχος της είναι να αναδείξει τους θησαυρούς της τοπικής τέχνης και παράδοσης.

Τα σκιαθίτικα κιλίμια είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής λαϊκής παράδοσης, υφασμένα με ζωηρά χρώματα και περίτεχνα σχέδια που αντλούν έμπνευση από τη χλωρίδα και πανίδα του νησιού. Μελανές ή πράσινες αποχρώσεις μαζί με κόκκινα και κίτρινα λεπτομερή μοτίβα, τα «ξόμπλια» όπως αποκαλούνται από τους ντόπιους, αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς και της ταυτότητας της Σκιάθου. Μέσα από τα διηγήματα των Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και Αλέξανδρου Μωραΐτίδη, οι επισκέπτες θα μπορούν να εμβαθύνουν την κατανόηση τους για την παραδοσιακή τέχνη και τη διαχρονικότητά της.

Η έκθεση θα προσφέρει στους επισκέπτες την ευκαιρία να εξερευνήσουν μια δομή κατά την οποία τα κιλίμια συνυπάρχουν με σύγχρονα έργα τέχνης, ανακαλώντας μνήμες και ιστορίες του παρελθόντος. Τα πολύχρωμα «στρουσίδια», που κοσμούσαν τα σπίτια και τις εκκλησίες του νησιού, εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό κομμάτι της κοινωνικής ζωής και των εθίμων, ειδικά στις γιορτές και τις μεγάλες σπουδές, εδραιώνοντας τη θέση τους στην παραδοσιακή προίκα.

Η παραγωγή των σκιαθίτικων κιλιμιών έχει υποχωρήσει τα τελευταία χρόνια, οδηγώντας σε μία σημαντική ανάγκη για καταγραφή και διάσωσή τους. Η έκθεση έρχεται ως απάντηση σε αυτήν την ανάγκη, συγκεντρώνοντας σύγχρονες προσεγγίσεις και έργα που αντλούν έμπνευση από την παραδοσιακή τεχνική υφαντουργίας. Μέσα από τις συμμετοχές καλλιτεχνών από διάφορες γωνιές της Ελλάδας, αναδεικνύεται ένα πλέγμα γνώσης και διάσωσης, που ενώνει τις παλαιές τεχνικές με τη σύγχρονη τέχνη.

Εκτός από τα εκθέματα, θα πραγματοποιηθούν παράλληλες δράσεις, εργαστήρια και εκπαιδευτικά προγράμματα, προσκαλώντας το κοινό να συμμετάσχει και να αλληλεπιδράσει με την πολιτιστική κληρονομιά του νησιού. Οι συμμετοχές των καλλιτεχνών συνομιλούν με την παράδοση και την ιστορία, διευρύνοντας το διάλογο προκειμένου να φέρουν στο προσκήνιο την ομορφιά και την αξία των σκιαθίτικων κιλιμιών και του τοπικού πολιτισμού που τα περιβάλλει.

Η έκθεση «κούφια μήλα και καγκιόλια, σκαντζόχεροι και ψάρες – μια συνομιλία με το σκιαθίτικο κιλίμι» στην Ιερά Μονή Ευαγγελιστρίας είναι ουσιαστικά η συνέχεια μιας σειράς επιτυχημένων συνεργασιών μεταξύ της επιμελήτριας και του Δήμου Σκιάθου. Οι προηγούμενες εκθέσεις έχουν αναδείξει την ιστορία και την κουλτούρα του τόπου και αυτή η νέα πρωτοβουλία ενισχύει περαιτέρω αυτή την πορεία. Η έκθεση είναι αφιερωμένη στις γυναίκες του νησιού που επινόησαν και συνέχισαν την τέχνη της υφαντουργίας, διατηρώντας ζωντανή την παράδοση.

Η δουλειά των καλλιτεχνών που συμμετέχουν στην έκθεση, όπως οι Άρτεμις Αλκαλάη, Ευρυδίκη Αρκουδογιάννη, Άννυ Αρχιμανδρίτου και πολλών άλλων, οδηγεί σε μια σημαντική σύγκλιση παραδοσιακού και σύγχρονου στοιχείου, ενθαρρύνοντας τον κόσμο να αναγνωρίσει την αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ανάγκη για την προστασία της.

Η έκθεση διοργανώνεται από τον Δήμο Σκιάθου, με την υποστήριξη και τη συμμετοχή του Συλλόγου Γυναικών Σκιάθου και άλλων τοπικών φορέων. Η παρουσίαση του λευκώματος που συνοδεύει την έκθεση, σε σχεδιασμό του Νίκου Λεοντόπουλου και με κείμενα από τον Δήμαρχο Σκιάθου Θοδωρή Τζούμα και άλλους, υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης της τοπικής παράδοσης μέσω της τέχνης.

Η έκθεση προσκαλεί τους επισκέπτες να ανακαλύψουν την ιστορία και την τέχνη πίσω από τα σκιαθίτικα κιλίμια και να συμμετάσχουν σε ένα διάλογο που ενώνει το παρελθόν με το μέλλον, προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία ίντριγκας και ανακάλυψης.