Η Απουσία της Τουρκίας από τη Eurovision

Από το 1975, όταν η Τουρκία έκανε την παρθενική της εμφάνιση στον διαγωνισμό Eurovision, μέχρι το 2012, η χώρα έχει αφήσει το στίγμα της με εκπληκτικές συμμετοχές, περιλαμβανομένης μιας νίκης που γιορτάστηκε με υπερηφάνεια. Τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της Τουρκίας στον διαγωνισμό ήταν το 2003, όταν η Σερτάμπ Ερενέρ κατέκτησε την κορυφή με το “Everyway That I Can”, και το 2004, όταν η Κωνσταντινούπολη φιλοξένησε τη διοργάνωση με αέρα εορτασμού.

Ωστόσο, σε μια ανατροπή, το 2013, η κρατική τηλεόραση της Τουρκίας TRT ανακοίνωσε την αποχώρησή της από τον διαγωνισμό. Επίσημα, η αποχώρηση οφειλόταν σε έναν «άδικο σύστημα ψηφοφορίας», αναφερόμενο στη δικαιολογία ότι οι κριτικές επιτροπές είχαν αυξημένη επιρροή, και στο γεγονός ότι οι πέντε ισχυρές χώρες της Ευρώπης (γνωστές και ως “Big Five”) προχωρούσαν αυτόματα στον τελικό, λόγω της οικονομικής τους συμβολής στην EBU.

Ωστόσο, η αληθινή αιτία για αυτή την αποχώρηση φαίνεται να είναι πιο βαθιά. Το 2014, όταν η Κοντσίτα Βουρστ, μια drag queen από την Αυστρία, κέρδισε τον διαγωνισμό με το “Rise Like a Phoenix”, οι αντιδράσεις στην Τουρκία ήταν σφοδρές. Μέλη του κυβερνώντος κόμματος AKP και συντηρητικά μέσα ενημέρωσης εξέφρασαν την αγανάκτησή τους, υποστηρίζοντας ότι η Eurovision «δεν αντικατοπτρίζει τις παραδοσιακές μας αξίες» και «προωθεί έναν τρόπο ζωής που δεν είναι συμβατός με την κουλτούρα μας». Η διοργάνωση χαρακτηρίστηκε ακόμα και ως “ομοφυλοφιλική”, και για πρώτη φορά από το 1973, η δημόσια τηλεόραση της Τουρκίας σταμάτησε να προβάλλει το event.

Ο τελευταίος Τούρκος εκπρόσωπος, ο Τζαν Μπονόμο, τερμάτισε στην 7η θέση με το κομμάτι “Love Me Back”. Ήταν μια αξιοπρεπής συμμετοχή, αλλά εν τέλει ήταν και η τελευταία συμμετοχή της Τουρκίας στον διαγωνισμό. Έκτοτε, κάθε χρόνο η λίστα των συμμετεχόντων ανακοινώνεται χωρίς την Τουρκία, προκαλώντας έντονη σιωπή.

Το 2018, ο διευθυντής της TRT δήλωσε ότι δεν υπάρχει η πρόθεση επιστροφής, αναφέροντας τη νίκη της Κοντσίτα ως σημείο καμπής. Αν και το 2021 υπήρχαν κάποιες φήμες για επιστροφή, αυτές διαψεύστηκαν γρήγορα. Το 2023, ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, πολιτικός αντίπαλος του Ερντογάν, υποσχέθηκε επιστροφή εάν κέρδιζε τις εκλογές, κάτι που δεν επαληθεύθηκε. Έτσι, η υπόθεση Eurovision στην Τουρκία παρέμεινε στο ράφι.

Η επίσημη γραμμή της Τουρκίας κάνει λόγο για διαφωνία με τους κανονισμούς του διαγωνισμού. Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει ότι η αποχώρηση έχει σαφές ιδεολογικό φορτίο. Η σημερινή Τουρκία φαίνεται να θεωρεί τη Eurovision ως έναν θεσμό που δεν ευθυγραμμίζεται με την παραδοσιακή, ισλαμική και πατριαρχική εικόνα που επιδιώκει να προβάλλει.