RAST Εκτροπή: Ένα Διακαλλιτεχνικό Έργο που Συνδέει Μύθο και Πραγματικότητα

Αφετηρία του έργου RAST Εκτροπή αποτελεί ο μύθος του ποταμού Αχελώου, μέσα από τον οποίο εξετάζεται η μνήμη ως ενεργή δύναμη μετασχηματισμού. Το έργο αναδεικνύει τη γεωμυθολογία του Αχελώου, διασυνδέοντας τη γεωλογική, κλιματική και πολιτιστική ιστορία της περιοχής με σύγχρονα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων της διαχείρισης του νερού, των ακραίων καιρικών φαινομένων και της ανθρώπινης παρέμβασης στο περιβάλλον, εστιάζοντας στην ευαλωτότητα των τοπικών κοινοτήτων. Σχεδιασμένο για τα νεώρια του αρχαιολογικού χώρου των Οινιάδων, το έργο υλοποιείται σε έναν τόπο όπου παλαιότερα ο ποταμός συναντούσε τη θάλασσα, δημιουργώντας ένα καμβά πλούσιο σε ιστορία και σημασία.

Η έννοια της «εκτροπής» αποκτά πολλές διαστάσεις, αναφερόμενη όχι μόνο στη φυσική ανακατεύθυνση του ποταμού και στις ανθρώπινες προσπάθειες ελέγχου των υδάτων του, αλλά και στη μετατόπιση ιστορικών και πολιτισμικών αφηγήσεων. Όπως το ποτάμι αλλάζει ροή, έτσι και η μνήμη επαναπροσδιορίζεται, διατηρώντας το παρελθόν ζωντανό μέσα από μια συνεχόμενη διαδικασία αναθεώρησης και αναδημιουργίας. Ο «μύθος» του Αχελώου λειτουργεί ως ζωντανό αρχείο, όπου τα φυσικά φαινόμενα ενσωματώνονται στις ανθρώπινες αφηγήσεις, ανατρέποντας δομές εξουσίας και επαναπροσδιορίζοντας τη σχέση μας με το νερό και τη γη. Αυτός ο διάλογος μεταξύ φυσικού και πολιτιστικού επιβεβαιώνει την αλληλεπίδραση των ανθρώπων με το φυσικό περιβάλλον.

Το έργο RAST Εκτροπή συνδυάζει εικαστική δράση με πρωτότυπη μουσική σύνθεση, χρησιμοποιώντας μια ποικιλία παραδοσιακών και αυτοσχέδιων ηχητικών μέσων — όπως σωλήνες και μεταλλικά αντικείμενα — σε συνδυασμό με «ζωντανή» επεξεργασία ήχου και μικροηχητικά περιβάλλοντα. Το αποτέλεσμα είναι ένα ηχητικό συμβάν που ενεργοποιεί τον χώρο, τον χρόνο, το σώμα και τη φύση, προσφέροντας μια εμπειρία που ενώνει τις τέχνες με την καθημερινότητα.

Ο Άγγελος Κράλλης δημιουργεί ένα ηχητικό παλίμψηστο, βασισμένο στο Ραστ Μακάμ — ένα μουσικό ιδίωμα που εισήχθη στην Ελλάδα μέσω της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, επηρεάζοντας τον βυζαντινό, ρεμπέτικο και λαϊκό μουσικό πολιτισμό. Στο πλαίσιο αυτό, το ραστ ερμηνεύεται ως ένα αργό, τελετουργικό τσάμικο, εμπλουτισμένο με ζωντανή επεξεργασία και αυτοσχεδιασμό, δημιουργώντας μια νέα ακουστική εμπειρία που αποφεύγει τις κατηγοριοποιήσεις και συνεργάζεται με φωνές και οικολογίες που αντιστέκονται στην ανθρώπινη κυριαρχία.

Ο Πάνος Χαραλάμπους αξιοποιεί γνώριμα μοτίβα της πρακτικής του, όπως αρδευτικούς σωλήνες και μεταλλικές λεκάνες, ακόμη και μια βάρκα από τη λίμνη Αμβρακία, τον τόπο καταγωγής του. Η βάρκα γίνεται μουσικό όργανο, ενσωματώνοντας τις αλληλοσυμπλεκόμενες ιστορίες που διαμορφώνουν τη σχέση μας με το νερό και τη γη. Υιοθετώντας μια αυτο-εθνογραφική προσέγγιση, αντλεί γνώσεις από τις αγροτικές και αλιευτικές κοινότητες του Ξηρόμερου και της Αμβρακίας. Αυτή η ενσώματη γνώση αντανακλά έναν πληθυσμό ευάλωτο αλλά βαθιά συνδεδεμένο με το περιβάλλον του, μετατρέποντας την «εκτροπή» σε μια πράξη απελευθέρωσης, καθώς εξερευνά την έννοια της μνήμης του σώματος και του τοπίου, προωθώντας την έκσταση και τη συλλογική εμπειρία.

Το RAST Εκτροπή προτείνει μια νέα προσέγγιση της πολιτισμικής κληρονομιάς, θεωρώντας την ως μια ζωντανή, δυναμική σχέση με το τοπίο, το παρελθόν και τον ήχο, πλούσια σε συμβολισμούς και διαχρονική σημασία.

Για τη Διάρκεια και τους Καλλιτέχνες

Η διάρκεια του έργου ανέρχεται σε 50 λεπτά. Ακολουθεί μια σύντομη παρουσίαση των καλλιτεχνών που συμμετέχουν στην παραγωγή:

Ο Άγγελος Κράλλης (γεν. 1988, Αθήνα) είναι κιθαρίστας, τραγουδιστής, πολυοργανίστας, παραγωγός και εικαστικός καλλιτέχνης. Είναι απόφοιτος της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών και έχει ιδρύσει το μουσικό σχήμα CHICKN. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, έχει συνεργαστεί με πολλούς άλλους καλλιτέχνες και έχει συμμετάσχει σε πολλές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ο Πάνος Χαραλάμπους (γεν. 1956) είναι καλλιτέχνης που ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Έχει σπουδάσει στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και έχει εκπροσωπήσει την Ελλάδα σε διεθνείς εκθέσεις. Είναι αναγνωρισμένος για την συμβολή του στη σύγχρονη τέχνη και έχει διατελέσει καθηγητής και πρύτανης της ΑΣΚΤ.

Η Ελένη Ρήγα είναι ανεξάρτητη επιμελήτρια και πολιτιστική παραγωγός, με πλούσια εμπειρία σε διακαλλιτεχνικά προγράμματα και εκθέσεις που ασχολούνται με το νερό και τις οικολογικές πρακτικές.

Ο οργανισμός 3 137 είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα την Αθήνα που προωθεί την τοπική καλλιτεχνική σκηνή και τις καλλιτεχνικές σχέσεις με άλλες χώρες. Έχει συνεργαστεί με πολλούς καλλιτέχνες και πολιτιστικούς φορείς στον τομέα της τέχνης, αναδεικνύοντας τη σημασία της τέχνης στην κοινωνία.

Το έργο RAST Εκτροπή δημιουργεί ένα μοναδικό διάλογο μεταξύ τέχνης, πολιτισμού και οικολογίας, προσκαλώντας το κοινό να αναλογιστεί τη θέση του και τη σημασία της αλληλεπίδρασής του με τη φυσική και πολιτισμική κληρονομιά.