Αθηνά Κουμπαρούλη – Αναζητώντας το Χάσμα: Μνήμες και Τοπία στην Έκθεση της a.antonopoulou.art
Written by Oμάδα Σύνταξης Κ on 11/06/2025
Η Έκθεση της Αθηνάς Κουμπαρούλη στην a.antonopoulou.art
Τι σηματοδοτεί αν έχουμε φτάσει στο τέλος του φυσικού τοπίου όπως το γνωρίζαμε;
Αν εισερχόμαστε σε μια μετα-εδαφική πραγματικότητα, όπου τα ψηφιακά, εικονικά ή αλγοριθμικά τοπία υπερβαίνουν το φυσικό;
Συνιστά το Google Maps μία νέα μορφή γεωλογικού στρώματος;
Πώς μπορεί κανείς να ανακαλύψει μια μορφή διαμεσολάβησης ή άλλα υπολείμματα, που φαινομενικά δεν έχουν φυσική υπόσταση;
Τι σημαίνει αυτό για την αρχαιολογική στρωματογραφία;
Η έκθεση This way the traces never die αποτελεί αποτέλεσμα μιας εμβληματικής καλλιτεχνικής εξερεύνησης που επικεντρώνεται στο τοπίο, τόσο ως έννοια όσο και ως υλικό αντικείμενο μνήμης, μεταβολής και απουσίας. Μέσα από μια σειρά από έργα που λειτουργούν ως μάρτυρες ή υβριδικά απομεινάρια, η Αθηνά Κουμπαρούλη συγκροτεί μια αφήγηση πλούσια σε ανοιχτά ερωτήματα που αφορούν το τοπίο και την απώλειά του, αναδεικνύοντας τη σημαντικότητα της χρονικής συγκυρίας εν μέσω μιας περιόδου κλιματικής κρίσης.
Η ύλη στα έργα της αναδεικνύεται σε φορέα μνήμης, συνιστώντας έναν δοχείο απόθεσης ιστοριών, όπως μια χρονοκάψουλα που προσφέρει πληροφορίες σχετικά με παρελθοντικές χρήσεις του τοπίου, οι οποίες οδηγούν στην απώλειά του. Τα έργα της δεν αποσκοπούν στη διατήρηση αυτού που έχει απομείνει, αλλά στρέφονται προς την εκσκαφή αυτού που έχει ήδη χαθεί. Η εμπειρία της ως συντηρήτρια αρχαιοτήτων αποτελεί το αφετηρία για την έκθεση, ενώ η χρονική σύμπτωση με την έκρηξη των πυρκαγιών την περίοδο 2021–2024 οδήγησε την ερευνητική διαδικασία σε νέα μονοπάτια, αναλύοντας κατεστραμμένα τοπία ως case studies.
Υιοθετώντας μια αρχαιολογική μεθοδολογία και μετασχηματίζοντάς την σε καλλιτεχνικό εργαλείο, η καλλιτέχνης παρουσιάζει μια νέα μορφή ανασκαφής, η οποία περιλαμβάνει θραύσματα τοπίων που διερευνά. Μεταξύ αυτών, εκμαγεία από καμένες ρίζες δέντρων λειτουργούν ως φυσικά αρχεία και αποτυπώματα μιας καταστροφής. Παράλληλα, τρισδιάστατα μοντέλα-θραύσματα δέντρων που έχουν πλέον εξαφανιστεί, συντίθενται μέσω φωτογραμμετρίας και αξιοποιούν ψηφιακό υλικό από το Google Street View. Η έκθεση χαρτογραφεί ένα τοπίο που είναι ταυτόχρονα φαντασιακό και απόλυτα πραγματικό, αναζητώντας την παρουσία μέσα από την απουσία.
Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης αρχειακό και φωτογραφικό υλικό της καλλιτεχνικής έρευνας που είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την πρακτική της καλλιτέχνιδος. Η έννοια της απουσίας λειτουργεί ως κεντρικός άξονας της έκθεσης, όχι ως κάτι στατικό ή λυπηρό, αλλά ως πεδίο διερεύνησης για το πώς μπορούμε να συναντήσουμε ξανά το τοπίο, ακόμη κι όταν αυτό δεν είναι ορατό πια. Αυτή η αναζήτηση οδηγεί στην ελπίδα για μια νέα σχέση με το ανεπανόρθωτα μετασχηματισμένο τοπίο.
Το κείμενο που συνοδεύει την έκθεση υπογράφει η Κυβέλη Μαυροκορδοπούλου. Η έκθεση συνοδεύεται από μια έντυπη έκδοση και ένα βίντεο, τα οποία περιλαμβάνουν κειμενικές και οπτικές παρεμβάσεις από άλλους καλλιτέχνες και ερευνητές. Αυτά τα στοιχεία συνθέτουν μια συλλογική ανακάλυψη και διάλογο γύρω από την τέχνη της Αθηνάς Κουμπαρούλη, ενισχύοντας την ποικιλία των φωνών και των προσεγγίσεων. Στην έκδοση συμμετέχουν οι: Πέγκυ Ζάλη, Παναγιώτης Λιανός, Κατερίνα Στάμου, Αλέξανδρος Ψυχούλης, Βασίλης Γαλάνης, με φωτογραφίες τεκμηρίωσης από τη Romane Bourgeois και βίντεο της Κωνστάντζα Καψάλη.
Κεντρική φωτογραφία θέματος: Shapes of Absence