Η «Μακεδονική τριλογία» του Τάκη Κανελλόπουλου Επιστρέφει στις Ρίζες της

Η «Μακεδονική τριλογία» του Τάκη Κανελλόπουλου γιορτάζει την επιστροφή της στον τόπο των ριζών της! Τα εμβληματικά ντοκιμαντέρ Μακεδονικός γάμος, Θάσος και Καστοριά θα προβάλλονται στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης στις 3 και 4 Ιουλίου, στην ιστορική περιοχή του Βελβεντού και της Καστοριάς. Αυτές οι προβολές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς τα έργα επανενώνονται με τον τόπο καταγωγής τους, ολοκληρώνοντας ιδανικά ένα συναισθηματικά φορτισμένο κινηματογραφικό ταξίδι που ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια.

Η αναζήτηση του χαμένου ντοκιμαντέρ της Καστοριάς, που είχε να εμφανιστεί πάνω από 50 χρόνια, πραγματοποιήθηκε με αφορμή το αφιέρωμα στον Τάκη Κανελλόπουλο, αλλά οι προσπάθειες απέφεραν καρπούς μόλις το 2024, όταν η ταινία βρέθηκε μέσω ενός δικτύου συλλεκτών. Το ντοκιμαντέρ προβλήθηκε στο 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, συνοδευόμενο από τα άλλα δύο μέρη της τριλογίας, Θάσος και Μακεδονικός γάμος, στο πλαίσιο της θεματικής ενότητας «Γεωγραφία του βλέμματος: Η εκτός σχεδίου Ελλάδα (1950-2000)».

Η τριλογία θα προβληθεί την Πέμπτη 3 Ιουλίου σε μια ανοιχτή εκδήλωση μπροστά από το αρχοντικό Τσιρίγκα στο Βελβεντό, το χωριό που αποτέλεσε σκηνικό για τον Μακεδονικό γάμο (1960). Η εκδήλωση είναι αποτέλεσμα συνεργασίας μεταξύ του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, του Δήμου Βελβεντού, του Μορφωτικού Ομίλου Βελβεντού και της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Δυτικής Μακεδονίας, με την υποστήριξη της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας.

Στη συνέχεια, την Παρασκευή 4 Ιουλίου, οι ταινίες θα προβληθούν στην Καστοριά στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα, στην Αυλή Αρχοντικού Πηχεών, στο πλαίσιο της επίσημης έναρξης του Φεστιβάλ Αυλής του Δήμου Καστοριάς. Αυτή η εκδήλωση είναι μια σημαντική στιγμή για την πολιτιστική ζωή της περιοχής, που υπογραμμίζει τη σημασία της τριλογίας του Κανελλόπουλου στη διαχείριση και αποτύπωση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Τα τρία μικρού μήκους ντοκιμαντέρ, αποτελούν σπάνια και πολύτιμα κειμήλια όχι μόνο της ελληνικής κινηματογραφικής ιστορίας, αλλά και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Οι αόρατοι δεσμοί ανάμεσα στους τόπους και τους ανθρώπους, το ψυχικό αποτύπωμα μιας ανθρωπογεωγραφίας που σχεδόν έχει εξαφανιστεί, η μαγευτική ομορφιά του μακεδονικού τοπίου, καθώς και οι παραδόσεις μιας Ελλάδας που απομακρύνεται από την αντίληψη του σημερινού κόσμου, όλα συνδέονται με την ιδιαίτερη φαρέτρα του σκηνοθέτη.

Η επιστροφή των τριών αυτών ντοκιμαντέρ στον τόπο όπου γεννήθηκαν προσφέρει μια εξαιρετική ευκαιρία για επαναξιολόγηση και στοχασμό σχετικά με την κινηματογραφική μας παράδοση, καθώς και τη βαθύτερη σύνδεση και επαφή μας με την ψυχική, πνευματική και συλλογική μνήμη της ελληνικής υπαίθρου.

Λίγα Λόγια για τις Ταινίες

• Μακεδονικός γάμος, Τάκης Κανελλόπουλος, 1960, 23΄

«Εγεννήθη ημίν σκηνοθέτης» έγραψε ο Τύπος μετά την πρώτη προβολή του Μακεδονικού γάμου το 1960. Ήταν τότε που ο 27χρονος Τάκης Κανελλόπουλος καθιερώθηκε ως ελπίδα του ελληνικού κινηματογράφου. Αυτό το ντοκιμαντέρ, που αρχικά καταγράφει γαμήλια έθιμα στο Βελβεντό της Δυτικής Μακεδονίας, μετατρέπεται σε μια ελεγεία για τον αποχωρισμό, με την αίσθηση της μνήμης να παίζει κεντρικό ρόλο μέσω της καλλιτεχνικής ματιάς του σκηνοθέτη.

• Θάσος, Τάκης Κανελλόπουλος, 1961, 18΄

«Κάνοντας αυτή τη μικρή ταινία για τη Θάσο, δεν ζητήσαμε να περιγράψουμε το νησί. Προσπαθήσαμε να δώσουμε κάτι από τη μαγεία και την ψυχή του». Στη δεύτερη ταινία του, ο Κανελλόπουλος αναδεικνύει το φολκλόρ και την τοπική κουλτούρα με έναν λυρικό και συναισθηματικό τρόπο. Η Θάσος κερδίζει μια θέση στη μνήμη μας, όχι μόνο ως μια όμορφη γεωγραφία αλλά και ως αναφορά στην ανθρώπινη ύπαρξη.

• Καστοριά, Τάκης Κανελλόπουλος, 1969, 24΄

«Κι όπως έπεφτε το βράδυ, μια αποκάλυψη έγινε μέσα του… Η Καστοριά!» Σε αυτήν την ταινία, ο Κανελλόπουλος εξακολουθεί τη διαδρομή του στην μακεδονική πραγματικότητα, παρουσιάζοντας μια Καστοριά που συνδυάζει μύθο και πραγματικότητα, αποκαλύπτοντας τη βαθιά ελληνικότητα του τόπου και τις αναφορές στις βυζαντινές και αρχαιοελληνικές καταβολές του.